Kennis

Chromatografie stap voor stap: hoe gepubliceerde protocollen recombinante eiwitten zuiveren

Chromatografie is het onderdeel van een recombinant eiwitproces waarin het doeleiwit wordt gescheiden van al het andere dat de gastheercel heeft aangemaakt. Een fermentatie levert het eiwit vermengd met gastheereiwitten, nucleïnezuren, mediumbestanddelen en varianten van het doeleiwit zelf. Chromatografie is de manier waarop dat mengsel wordt teruggebracht tot één stof met bekende samenstelling. De onderstaande gepubliceerde protocollen, die histonen, humaan groeihormoon, een schimmellipase, een archaeaal β-galactosidase, een algenhydrogenase, een plantaardig dehydrogenase en α-synucleïne behandelen, laten zien dat slechts een handvol scheidingsmodi regelmatig in gebruik is — en dat de interessante beslissingen gaan over volgorde, uitgangsmateriaal en de wijze waarop het resultaat wordt gecontroleerd.

Wat vóór de kolom komt, bepaalt wat de kolom moet doen

De toevoer naar de eerste kolom wordt bepaald door de vraag of het eiwit oplosbaar is in de cel, opgesloten zit in onoplosbare aggregaten, of wordt uitgescheiden in het medium.

Wanneer expressie op hoog niveau in Escherichia coli het eiwit in inclusielichaampjes drijft — dichte, onoplosbare aggregaten zonder biologische activiteit — is het gebruikelijke antwoord deze terug te winnen en te hervouwen. Voor recombinant humaan groeihormoon koos een onderzoeksgroep de omgekeerde weg: zij beperkten de vorming van inclusielichaampjes van meet af aan tot een minimum en optimaliseerden de zuiveringsomstandigheden, zodat het grootste deel van het totale eiwit in de oplosbare fractie terechtkwam, die vervolgens met een reeks chromatografische procedures in hoge opbrengst werd gezuiverd [4].

Een tweede benadering behoudt de inclusielichaampjes maar slaat de isolatie ervan over. Een gestroomlijnd protocol voor recombinante histonen uit bacteriën, dat de auteurs "snelle histonzuivering" noemen, bereidt volledige celextracten onder sterk denaturerende omstandigheden die de inclusielichaampjes rechtstreeks oplossen, waarmee wordt afgezien van wat de auteurs omschrijven als de meest tijdrovende stap van traditionele protocollen [3]. De histonen worden vervolgens uit die extracten gezuiverd met ionenwisselingschromatografie [3]. Op deze wijze bereide histonen en histonen gezuiverd uit geïsoleerde inclusielichaampjes hadden vergelijkbare zuiverheden, en de twee strategieën hadden geen invloed op de kwaliteit van de daaruit gereconstitueerde octameren [3].

Wanneer de gastheer het eiwit uitscheidt, is de eerste bewerking concentratie in plaats van lysis. Een pro-vorm van Rhizopus oryzae-lipase, tot expressie gebracht en uitgescheiden in Pichia pastoris, werd geproduceerd via fed-batch-kweek in een bioreactor van 50 L met methanolinductie, waarbij na 168 uur 21.000 E/mL werd bereikt [7]. Het supernatant werd geconcentreerd door ultrafiltratie over een membraan met een afsnijwaarde van 10 kDa en vervolgens gezuiverd met ionenwisselingschromatografie op SP Sepharose Fast Flow [7].

Ionenwisseling: de gebruikelijke eerste kolom

Ionenwisseling scheidt op basis van de netto oppervlaktelading en verschijnt in de meeste van deze protocollen als de vangststap. Het histonprotocol gebruikte ionenwisseling rechtstreeks op gedenatureerd volledig celextract [3]. Voor α-synucleïne uit E. coli werden alle vier de vergeleken isolatieroutes — koken, zuurprecipitatie, ammoniumsulfaatprecipitatie en periplasmatische lysis — gevolgd door ionenwisselingschromatografie en gelfiltratie [5].

Een plantaardig enzym laat zien hoe ver ionenwisseling alleen kan worden doorgevoerd. Farnesoldehydrogenase uit bladeren van Polygonum minus werd 204-voudig gezuiverd tot schijnbare homogeniteit met ionenwisselingschromatografie op DEAE-Toyopearl, SP-Toyopearl en Super-Q Toyopearl, gevolgd door drie opeenvolgende gelfiltratieruns op TSK-gel GS3000SW [8]. Dat zijn drie verschillende ionenwisselingschemieën in serie — een anionenwisselaar, een kationenwisselaar en nog een anionenwisselaar — vóór enige stap op basis van grootte. Het gezuiverde enzym was een heterodimeer van subeenheden van 65 kDa en 70 kDa [8].

Affiniteit en fusietags: de scheiding in het molecuul inbouwen

Affiniteitschromatografie bindt het doeleiwit via een specifieke interactie in plaats van via een bulkeigenschap, en een fusiepartner kan worden gekozen om die interactie tot stand te brengen. Voor het [FeFe]-hydrogenase HydA1 uit algen werd een fusie gemaakt met het [2Fe2S]-ferredoxine PetF [6]. Plaatsing van het ferredoxine aan de N-terminus in plaats van aan de C-terminus gaf viervoudig hogere expressieniveaus [6].

De fusie vervulde een dubbele functie. De sterke bindingsaffiniteit van het ferredoxine voor DEAE maakte een tweetrapszuivering mogelijk via ionenwisseling gevolgd door StrepTactin-affiniteitschromatografie [6]. Een TEV-proteasesite in de linker tussen de twee delen maakte het mogelijk het ferredoxine na de DEAE-stap proteolytisch te verwijderen, zodat het hydrogenase vervolgens afzonderlijk op StrepTactin kon worden gezuiverd [6]. Het gecombineerde proces leverde opbrengsten van 5 mg HydA1 per liter E. coli-kweek met specifieke activiteiten van 1000 E [6].

Dat werk benoemt ook een faalwijze die specifiek is voor metallo-enzymen: een lage betrouwbaarheid van het complexe, enzymspecifieke posttranslationele rijpingsproces laat een aanzienlijke fractie inactief apo-eiwit in het preparaat achter, dat niet geschikt is voor biofysisch of kristallografisch onderzoek [6]. Chromatografie die scheidt op lading of grootte zal rijpe vormen niet noodzakelijkerwijs van apo-vormen scheiden.

Hydrofobe interactie en gelfiltratie als polijststappen

Hydrofobe-interactiechromatografie (HIC) scheidt op basis van blootgesteld hydrofoob oppervlak. Een recombinant β-galactosidase uit het Antarctische haloarcheon Halorubrum lacusprofundi, tot expressie gebracht in Halobacterium sp. NRC-1 onder een promotor van een koudeschokeiwitgen op 20-voudig hogere niveaus dan in het oorspronkelijke organisme, werd gezuiverd met gelfiltratie en hydrofobe-interactiechromatografie [2]. Het werd vervolgens geïdentificeerd met SDS-PAGE, LC-MS/MS en ONPG-hydrolyseactiviteit [2].

HIC werkt ook als analytisch hulpmiddel. Een overzichtsartikel in mAbs beschrijft HIC-HPLC als een methode voor het scheiden van moleculaire varianten van therapeutische eiwitten, gebruikt om posttranslationele modificaties te volgen, waaronder proteolytische fragmenten en domeinmisvouwing, tryptofaanoxidatie, isomerisatie van asparaginezuur, vorming van cyclisch imide, α-geamideerde carboxytermini, carboxyterminale heterogeniteit en serinefucosylering [1]. Hetzelfde overzichtsartikel bespreekt kritische methodeparameters en de geschiktheid voor toepassing in een gereguleerde omgeving [1]. Met andere woorden: dezelfde chemie die een preparatieve stroom polijst, kan analytisch worden uitgevoerd om te laten zien welke varianten die preparatieve stroom nog bevat.

De zuiverheid die u krijgt, hangt af van de gevolgde route

De vergelijking met α-synucleïne is het duidelijkste bewijs dat zuiveringskeuzes niet onderling uitwisselbaar zijn. Met niet-denaturerende elektrospray-ionisatiemassaspectrometrie stelden de auteurs vast dat materiaal geïsoleerd met zuurprecipitatie en met periplasmatische lysis het zuiverst was en het hoogste aandeel monomeer eiwit opleverde — respectievelijk 100% en 96,5% [5]. Materiaal uit de verschillende protocollen gedroeg zich verschillend in cellen, waarbij de meer multimere en gedegradeerde, minst zuivere monsters een grotere toename van de celvitaliteit veroorzaakten [5]. Opmerkelijk is dat zuiverheid en monomeergehalte niet correleerden met de neiging tot aggregatie [5]. De conclusie van de auteurs is dat de keuze van de zuiveringsmethode de uitkomst van een daaropvolgend onderzoek aanzienlijk kan beïnvloeden [5].

Het resultaat controleren

Geen van deze protocollen houdt op bij de laatste kolom. Het groeihormoononderzoek analyseerde het gezuiverde materiaal met omgekeerde-fase-HPLC, grootte-uitsluitingschromatografie, MALDI-TOF-massaspectrometrie en circulair dichroïsme, en concludeerde op die gecombineerde basis dat het eiwit zeer zuiver was, de verwachte molecuulmassa had en een intacte secundaire structuur bezat [4]. Het β-galactosidase werd bevestigd met SDS-PAGE, LC-MS/MS en een activiteitsbepaling [2]. Het farnesoldehydrogenase werd gekarakteriseerd tot op de sequenties van vier tryptische peptiden met MALDI-TOF/TOF-MS, waaruit geen significante overeenkomst bleek met eerder beschreven farnesoldehydrogenasen [8].

Wat u hieruit kunt meenemen bij de keuze van een proces

Uit het bewijsmateriaal volgen drie praktische punten.

Vraag bij het vergelijken van processen of leveranciers welke chromatografiemodi in de keten zitten en in welke volgorde, wat de toevoer naar de eerste kolom is, en welke analytische methoden aantonen dat het eindmateriaal is wat ervan wordt beweerd. Een protocol dat alleen een opbrengstcijfer vermeldt, heeft die vraag niet beantwoord.

Referenties

  1. Haverick M, Mengisen S, Shameem M, Ambrogelly A. Separation of mAbs molecular variants by analytical hydrophobic interaction chromatography HPLC: overview and applications — mAbs, 2014-07-01.
  2. Karan R, Capes MD, DasSarma P, DasSarma S. Cloning, overexpression, purification, and characterization of a polyextremophilic β-galactosidase from the Antarctic haloarchaeon Halorubrum lacusprofundi — BMC biotechnology, 2013-01-16.
  3. Klinker H, Haas C, Harrer N, Becker PB, Mueller-Planitz F. Rapid purification of recombinant histones — PloS one, 2014-08-04.
  4. Kim MJ, Park HS, Seo KH, Yang HJ, Kim SK, Choi JH. Complete solubilization and purification of recombinant human growth hormone produced in Escherichia coli — PloS one, 2013-02-07.
  5. Stephens AD, Matak-Vinkovic D, Fernandez-Villegas A, Kaminski Schierle GS. Purification of Recombinant α-synuclein: A Comparison of Commonly Used Protocols — Biochemistry, 2020-11-25.
  6. Yacoby I, Tegler LT, Pochekailov S, Zhang S, King PW. Optimized expression and purification for high-activity preparations of algal [FeFe]-hydrogenase — PloS one, 2012-04-26.
  7. Wang JR, Li YY, Xu SD, Li P, Liu JS, Liu DN. High-level expression of pro-form lipase from Rhizopus oryzae in Pichia pastoris and its purification and characterization — International journal of molecular sciences, 2013-12-24.
  8. Ahmad-Sohdi NA, Seman-Kamarulzaman AF, Mohamed-Hussein ZA, Hassan M. Purification and Characterization of a Novel NAD(P)+-Farnesol Dehydrogenase from Polygonum minus Leaves — PloS one, 2015-11-23.

Alle artikelen